Hatırlayacaksınız, bir süre önce iplik sanayicileri Dış Ticaret Müsteşarlığı'na (DTM) müracaat ederek "İthal ipliğe antidamping vergisi" koydurtmak istemişlerdi. DTM İthalat Genel Müdürlüğü uzmanları yaptıkları inceleme sonrasında "200 gün sürede ve kiloda 1.03 dolar geçici koruma önlemi" için bakanlar kuruluna bir teklif sunmuşlar, teklif onaylanmış ve uygulama başlamıştı.
Uygulamanın ardından ithalatçılar, Hazır Giyim ve Konfeksiyoncular şiddetli tepki koydular. DTM İthalat Genel Müdürlüğü Uzmanlarının ev sahipliğinde yapılan seri toplantılar sonrasında nihayet bir mutabakat sağlanarak Pamuk İpliği İthalatındaki 1.03 dolarlık geçici koruma önlemi değiştirilerek yumuşatıldı.
Mutabakata göre, 2 ila 9 numaraya kadar ithal edilecek pamuk ipliklerinde yüzde 9, 9 ila 25 numaraya kadar olan ipliklerde yüzde 15 ve 25 numara üstü ipliklerde ise yüzde 20 oranında vergi uygulanması karara bağlandı. Ayrıca bu oranların kilogram fiyatlarla olan bağlantıları 1 doların üzerinde olmayacağı gibi, 0.35 dolardan da az olmayacak. Bir başka önemli gelişme 200 günlük uygulama 3 yıl olarak değişti ve koruma önlemi niteliğini kaybederek antidamping vergisine dönüştü. Karar Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğü girecek ve böylece halen geçerliği olan 1.03 dolarlık önlem uygulamadan kalkacak.
Anlaşmaya rağmen gerek pamuk ipliği üreticilerini ve gerekse hazır giyim ve konfeksiyoncuları memnun etmeyen bu gelişme sonuçlarını yakın bir gelecekte verecek.
Nedir bu sonuçlar?
Pamuk iplikçiler kendi açılarından batkılarında haklıydılar. Zira çok miktarda iplik ithalatı vardı ve bu iplikler ihracatçı ülkelerin hükümetlerinden sübvansiyon alıyorlar ve güçle yüklü miktarlarda iplik ve kumaş hammadde fiyatına Türkiye'ye giriyordu. Bu tablonun sonucunu sizlere geçen hafta "184 iplik fabrikası kapandı" haberimizle vermiştik.
Yasa uygulamaya girdiğinde iplik sanayicileri beklediklerini pek alamayacaklar. Uygulanacak yeni yapı daha önce de defalarca yazdığım gibi Dahilde İşleme Belgeli ithalatı patlatacak. İplik ithalatı daha çok örme ve dokuma kumaşa kayacak ve iplikçilerin attıkları taş ürküttükleri kurbağaya değmeyecek. Üstelik, yapacakları her zam büyük tepki ile karşılanacak.
İplikçiler varılan sonuçtan memnun değiller ve olacakların farkındalar. Bu nedenle "Uygulama sadece iplikte kalmamalı hazır giyim, konfeksiyon ürünleri ile birlikte ham, örme ve dokuma kumaşlara da uygulanmalıdır" şeklinde yine tartışma yaratacak ve hayli gürültü koparacak bir başka çıkışın hazırlığındalar.
Madalyonun diğer tarafındaki ithalatçılar, hazır giyim ve konfeksiyoncular da tepki koymakta kendi açılarından haklıydılar. Ucuz ithal hammadde ile rekabet edebiliyorlardı. Kararın ardından, zaten dahilde işleme belgesiyle ithalat yaptıklarından onların cephesinde bir değişim olmayacak. Bu uygulama yürürlüğe girmeden büyük sorunları ve başka dertleri vardı. Evet düşük kur onlara ithalatta bir fırsat sunuyordu ama aynı zamanda da ihracatta fiyat tutturmalarını engelliyordu . TGSD başkanı Ahmet Nakkaş'ın geçen hafta içerisinde yaptığı "Son 4 yılda 10 bine yakın küçük ve büyük üretici firma kapandı" açıklaması manidardır ve henüz uygulamaya alınmamış olan ithalde koruma önlemi veya antidamping ile alakası olmayan bir durumdur. Bu aşamada "uygulama daha başlamadan hazır giyim ve konfeksiyoncu bu hale geldiyse sonrasında neler olacaktır?" sorusunu gündeme getirmektedir. Onları da memnun etmeyen bu karar daha uzun süre tartışılacaktır.
Görülüyor ki, 1.03 dolarlık geçici koruma önlemi yumuşatılsa da taraflar yumuşamayacak ve korkarım yakın gelecekte sesler tekrar yükselecek